Recensie | Orson Scott Card – Enders Game

enders-gameDe aarde wordt bedreigd door een nieuw ras van buitenaardse wezens: de kruiperds. Het voortbestaan van de mensheid hangt af van een militair genie dat hen kan verslaan. Dit militaire genie blijkt de zesjarige Ender Wiggin te zijn. Ender wordt uit zijn vertrouwde thuisomgeving weggehaald en meegenomen door kolonel Graff naar de Krijgsschool, waar hij jarenlang wordt opgeleid met verschillende oorlogsspellen om hem klaar te stomen voor de laatste slag.

Enders Game is eind jaren tachtig geschreven en werd afgelopen jaar verfilmd. Het verhaal staat nog steeds als een rots, ook al is het bijna dertig jaar oud. Een standaard fantasyverhaal is het niet, een standaard sciencefictionverhaal ook niet, ondanks de dreiging van de buitenaardse wezens en de futuristische maatschappij. De wereld van Enders Game is bevreemdend. Er zijn hyperintelligente kinderen die soms aandoen als robots, de aarde kent slechts tweekindergezinnen en buitenaardse wezens zijn een geaccepteerd en bekend begrip – net zo bekend als de Krijgsschool waar geniale kinderen naartoe worden gestuurd.

De rode draad in het verhaal, de hoofdlijn, is de strijd van Ender op de Krijgsschool in talloze oorlogsspellen, die hem voor moeten bereiden op de grote eindstrijd tegen de kruiperds. Daarnaast is er nog een plotlijn van Enders broer Peter en zus Valentine, die als anonieme bloggers proberen de wereld te veranderen en de macht proberen te grijpen. Als derde plot loopt er nog een verhaallijn tussen twee personen onderling die van buitenaf de ontwikkelingen volgen en becommentariëren, zij zijn ook degenen die aan de touwtjes trekken. Overigens is de derde plot een bijna overbodige toevoeging; de twee bespreken de eerdere gebeurtenissen van het verhaal onder elkaar en veel nieuws voegt die conversatie niet toe aan het boek.

Behalve dat is een ander mankement van Enders Game dat het hoofdplot – de strijd van Ender – niet al te interessant of origineel is. Dat, en het feit dat de personages – afgezien van Ender – relatief op de vlakte blijven, zorgt ervoor dat het lastig mee te leven is met de personages en het verhaal. Enders eigen karakter draagt daar ook niet aan bij. Goed, het is zielig dat hij als zesjarig kind van huis uit meegenomen wordt en voortdurend moet strijden om overeind te blijven op de Krijgsschool, maar hij is ook geen lieverdje naar zijn klasgenoten en anderen toe. Ender is een vreemde mix van onschuld en geweld, samengevoegd in een persoon en zo geworden door anderen. Dat hij aan het einde van het boek nog niet eens vijftien jaar oud is, helpt lezers ook niet zich met hem te identificeren. Dat Enders broer en zus via blogs uiteindelijk een grote speler op het machtsveld van de wereld worden, voelt ook niet al te realistisch aan en maakt het boek alleen maar nog meer bevreemdend.

Dat wil niet zeggen dat Enders Game een slecht boek is. Dat zeker niet. De verhaallijn achter de plot is juist de interessante en heeft weinig meer te maken met fantasy of sciencefiction, eerder met een maatschappijkritische boodschap. Naarmate het boek vordert, rijst steeds meer de vraag hoeveel er nog meer van Ender gevraagd kan worden, waarom een maatschappij gebruik maakt van een jong kind en hoeveel dingen hij nog meer moet opofferen ten gunste van het grotere goed – en of dat wel het goede is. Ook het werk van Peter en Valentine zet de lezer aan het denken over de volgzaamheid van de massa, de invloed van de machtshebbers en het sturen van denkbeelden van groepen mensen. Gaandeweg komen er steeds meer vraagtekens, net als dat bij Ender zelf het geval is.

Die verhaallijn achter de verhaallijn maakt van Enders Game een interessant en origineel boek, anders dan de ‘normale’ sciencefictionverhalen van aardbewoners tegen buitenaardse wezens. Van de eerste tot de laatste pagina blijft de vraag staan: waarom gebeurt dit alles? De plottwist aan het einde, waarbij die vraag wordt beantwoord, kruipt onder de huid en blijft nog lang doorsudderen. Geen standaard sciencefiction of fantasy: Enders Game is zeker de moeite waard om te lezen.
(Noelia Romero Cabrera)

Untitled-3.5

Titel: Enders Game
Auteur: Orson Scott Card
363 pagina’s
ISBN: 978-90225-6820-0
Uitgever: De Boekerij
Boek prijs: € 12,50 euro
E-book prijs: € 7,99 euro

Share:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

14 − twelve =