Edgar Rice Burroughs (Nee, niet die William) begon pas ergens rond zijn veertigste te schrijven en werd wereldberoemd met zijn Tarzan- en John Carter van Mars-verhalen. Robert A. Heinlein was 32 toen zijn eerste verhaal werd gepubliceerd en hij groeide uit tot één van de meest invloedrijke SF-schrijvers van zijn tijd. Er zijn vast nog meer voorbeelden te vinden, maar aangezien dit een blog is en geen artikel, ben ik lekker lui en laat ik dat aan de lezer zelf over.
Het bovenstaande is een inleiding op een vraag (of een stel vragen) die elke jonge schrijver zichzelf ooit wel eens in wanhoop stelt:

Heb ik levenservaring nodig om overtuigend te schrijven? Kan ik alleen maar schrijven over dingen die ik zelf heb ervaren?
Als Wijze Oude Schrijver is mijn antwoord: ‘Humbug! Humbug, I tell you!’ (Ik schrijf dit blog op 24 december, dus je kan wel raden waar dat ‘Humbug’ vandaan komt. Zo niet, schaam je diep en ga eens een stel Britse kerstklassiekers lezen.) Maar goed, kun je alleen schrijven over wat je weet?
Echt niet. Als ik die regel zelf zou volgen zou ik geen fantastisch verhaal meer kunnen schrijven. Ik heb nooit ruimteschepen bestuurd, oorlog gevoerd, aan magie gedaan, met slangen gedanst (of met vuur of zwaarden), iemand vermoord, een instrument bespeeld of één van die talloze andere dingen die mijn personages heb laten doen of ondergaan. En ik kan je verzekeren dan Edgar Rice Burroughs en Robert A. Heinlein ook 90% van wat zij schreven, niet zelf hebben beleefd.
We zijn fictieschrijvers. We zijn professionele leugenaars op papier. De truc is niet dat je die dingen zelf hebt beleefd, de truc is dat je er overtuigend over kan liegen. Gebruik je fantasie, gebruik je verstand, doe je research en laat je lezer geloven dat die bungelt boven een put met Venusiaanse haaitulpen, of de tango danst met een demon, of het kwijnende verdriet van een vampier begrijpt. Schep paleizen en stegen, ontvouw landschappen, smijt met bliksems en meteorieten.
Over hoe je kunt liegen op papier – eh… fictie kunt schrijven – zijn hele handboeken en websites vol geschreven. Kijk daar eens naar, denk na over je schrijven, en dan gewoon doen (een paar workshops kan ook heel nuttig zijn). Spring in het diepe en verzuip een paar keer. Het maakt niet uit, want het is fictief water en je komt altijd weer boven.

Ja maar mijn eerste verhaal moet meteen goed zijn, want dat bepaalt de rest van mijn carrière.
Nee hoor. Het is misschien teleurstellend, maar de meeste lezers kunnen geen schrijver bij een boek of verhaal plaatsen. Zeker niet als je net begint. De wereld is vol met slechte debuutverhalen en -romans, en nog nooit heeft een groep lezers klaar gestaan met pek en veren. Gewoon gaan schrijven dus. Zolang je je er voor open stelt en er aan werkt, word je vanzelf beter. Het is overigens wel hard werken, dus als je dat niet ziet zitten, ga dan wat anders doen.

Ik hoef het dan zelf niet te gedaan te hebben, maar helpt levenservaring bij het schrijven?
Ja. Misschien niet bij de techniek van het schrijven (oefenen, oefenen, oefenen), maar met je keus van onderwerpen en vooral hoe je die benadert. Ik merk het zelf. De verhalen die ik 25 jaar geleden schreef, hebben voor het grootste deel andere thema’s dan de verhalen die ik nu schrijf. Als schrijver stop je bewust of onbewust de dingen die je op dat moment bezig houden, in je werk. Relaties, banen, familie, veranderingen… In de loop van je leven kijk je daar vaak anders tegenaan, en dat zie je hoogstwaarschijnlijk ook terug in je werk. Mijn personages in mijn begintijd maakten zich druk over ‘Wat ga ik doen met mijn leven? Waar ga ik heen? Maak ik wel de juiste keuzes?’ Allemaal de normale tiener Sturm und Drang. Tegenwoordig maak ik mij druk om andere dingen (normale midlife Sturm und Drang).
Zelfs als je hetzelfde thema neemt, dan zal een ervaren iemand dat anders benaderen dan een beginneling. Het klinkt oud en lullig, maar als jonkie zie je vaak niet de valkuilen van een situatie. Als je in de loop van je leven een paar keer zelf in soortgelijke valkuilen bent gestapt, zal je die als schrijver omzeilen, of in ieder geval aanstippen.
Een voorbeeld: een beginnend schrijver heeft een held en een verrader. De held is nobel, de verrader is verwerpelijk, en het verhaal rolt verder. Een meer ervaren schrijver heeft dezelfde held en dezelfde verrader, maar zal (hopelijk) meer schakeringen aanbrengen. Onze ervaren schrijver heeft meegemaakt dat niet iedereen altijd nobel is, evenmin als iedereen altijd verwerpelijk is. Hetzelfde verhaal rolt verder, maar hopelijk met meer diepte.

Kan ik dan als jonge, beginnende schrijver dan beter niet schrijven?
Tijd voor weer een ‘nee’. Als jonge, beginnende schrijver kun je ook prima materiaal schrijven. Je hebt vaart, je hebt energie, alles is nieuw en geweldig. Dat kan uitstekende verhalen en romans opleveren. Er is voor iedere schrijver een lezerspubliek en de leeftijd en ervaring hoeven geen invloed te hebben op de kwaliteit van het werk. Ja, als je meer levenservaring hebt zal je dingen vaak anders benaderen, maar niet elke lezer heeft daar behoefte aan.

Laat ik er nog een stukje aan vast knopen. Er is niet echt veel verband met het voorgaande, maar het kwam bij mij boven toen ik het herlas. Dus onbewust zal er vast en zeker een link zijn. Waarom ook niet?

Waarom is schrijven zo’n eenzaam beroep?
Schrijven is geen eenzaam beroep. Sterker nog, er is maar een handvol beroepen waar je intiemer bij iemand betrokken bent dan als een schrijver.
Jij schrijver, tikt of schrijft (meestal) in je eentje die woorden, dat is waar.
Jij schrijver speelt echter met de gevoelens en gedachten van de lezer. Je zit in het koppetje van je lezer, je roept welbehagen, afgrijzen, spanning, geluk en wat al niet op.
Intiemer dan dat kan het nauwelijks worden.

Maar wees niet al te zelfvoldaan, verzinner van verhalen, bespeler van gevoelens, manipulator van gedachten. Je kunt al dat, maar tegelijkertijd ben jíj naakt voor je lezer. Hij/zij ziet jouw gedachten, jouw maniertjes, jouw angsten en diepste wensen.

Yup, schrijven is intiem.

JaapJaap Boekestein schrijft fantasy, sciencefiction, horror, thriller, kinderboeken en alle andere genres die hem leuk lijken. Zijn eerste verhaal verscheen in 1989 en daarna volgden er nog een paar honderd plus vijf fantasyromans.
Het gerucht gaat dat hij speciaal voor zijn biografie een reeks bizarre baantjes had als secretaresse, uitsmijter, medewerker Tweede Kamer, redacteur en privé detective. Maar ja, of geruchten over schrijvers nou echt waar zijn…
www.jaapboekestein.com

Average Rating: 4.7 out of 5 based on 192 user reviews.

brug der getijden1Eens in de twaalf jaar komt dankzij een bijzonder getij – welke de Getijdenvloed heet – de Maanvloedbrug tevoorschijn die de landen Yuros en Antiopia verbindt. De brug zorgt ervoor dat de landen handel met elkaar kunnen drijven, maar dit keer zal alles anders gaan. Als het aan de leiders van Yuros ligt, want zij willen Antiopia veroveren en haar bevolking onderwerpen. Dit is de achtergrond van de gebeurtenissen waartegen Ramita, Kazim, Elena en Alaron de hoofdrol spelen.
Ramita Ankesharan is een meisje van eenvoudige komaf. Zij wordt uitgehuwelijkt aan Antonin Meiros, een aartsmagiër. Samen met haar vrouwelijke bediende trekt het echtpaar naar Hebusalim. Ramita’s grote liefde Kazim meldt zich bij het leger om deel te nemen aan de shihad. Deels uit verdriet omdat hij Marita niet kan huwen, deels uit ideologie. Elena Anborn maakte vroeger deel uit de magiërsgroep rond Gurvon Gyle. Nu maakt ze als magiër-lijfwacht deel uit van de hofhouding van van de vorst van Javos om aanvallen op de koninklijke familie te voorkomen. Haar neef Alaron Anborn is student-magiër. Hij legt het examen succesvol af, maar krijgt om duistere redenen zijn diploma niet.

David Hair schrijft in lange zinnen met wollig, barok taalgebruik. Geen less is more in dit boek: er wordt van de lezer flink wat uithoudingsvermogen verlangd, want het verhaal komt pas na zo’n tweehonderd pagina’s op gang. Dit heeft zeker te maken met de introductie van de (te) vele personages. Het is de lezer dan ook aan te raden om voor het lezen van het eigenlijke verhaal de bijlagen achterin het boek door te nemen. Ook komt de lezer dan meer te weten over de achtergrond van de rivaliteit tussen Yukos en Antiopia. Het regelmatig opzoeken van informatie tijdens het verhaal werpt een flinke domper op het leesplezier: een episch verhaal vraagt om stevig doorlezen, niet om constante onderbrekingen.

Hair heeft interessante vondsten gedaan. De gedachten van de personages worden in cursief schrift weergegeven. Zo kan de lezer onderscheidt maken tussen gedachten en spreken. De twee landen waar het verhaal zich afspeelt zijn ook goed te onderscheiden in de gebruikte topografische namen. De steden en streken in Yukos hebben Italiaans en Duits aandoende namen. In Antiopia lijken de namen erg op die uit het Midden-Oosten en Afghanistan. De rivaliteit tussen de twee landen doet ook erg denken aan de spanningen tussen christenen en moslims. Illustratief hiervoor zijn de plaatsnaam Hebusalim (Jeruzalem) en het woord shihad (jihad.)

Het levert het boek een paar mooie scenes op. De moorddadige actie van Gurvon Gyle is zo strak en pakkend geschreven dat de pagina’s als vanzelf omslaan. De ongemakkelijkheid van het huwelijk van Ramita met Anronin komt aan bij de lezer. Deze ongemakkelijkheid staat in groot contrast met de schoonheid en intimiteit van de huwelijksceremonie.

De liefhebber van epische fantasy zal zeker veel plezier zal beleven aan dit boek. De overvloed aan informatie zorgt echter voor een algeheel tegenvallende leeservaring.
(Taffy van Doorn)

Untitled-2
De Brug der Getijden: Water en Vuur
David Hair
Pagina’s: 399
Leeftijd: 15+
ISBN: 978-90245-6480-4
Uitgeverij: Luitingh Fantasy
Boek prijs: € 19, 95
Eboek prijs: € 9, 99

Average Rating: 4.6 out of 5 based on 221 user reviews.

dreiging en duisternisNa de confrontatie met de Duisterling ontvluchten Alina Starkov en haar jeugdvriend Mal Oretsev Ravka, om een nieuw leven op te bouwen. Dit gaat alleen minder makkelijk dan gehoopt. Alina kan haar lichtkrachten niet gebruiken en daar lijdt ze onder. Daarnaast blijft de Duisterling in haar dromen en gedachten rondspoken, terwijl ze dacht hem verslagen te hebben op de Schaduwvlakte. Al snel halen de gebeurtenissen in Ravka Mal en Alina in. Er dreigt een burgeroorlog tussen de troepen van de koning en de Duisterling. Daarnaast is er een nieuwe orde ontstaan die Alina vereert als een heilige. Ook verschijnt er een nieuwe speler ten tonele: de charmante prins Nikolai, tweede zoon van de koning, die Alina de leider wil maken van een nieuw grishaleger én haar de troon aanbiedt.

Dreiging en Duisternis is het vervolg op het bejubelde Schim en Schaduw. De sfeer van Ravka, dat geïnspireerd is op het tsaristische Rusland, blijf boeien. Net als het vorige deel wordt Alina van hot naar her gesleept, terwijl ze probeert grip te krijgen op haar eigen leven, zonder een speelbal te worden van de Duisterling of één van de andere partijen die haar willen gebruiken om Ravka te veroveren. Hoewel de Ravkaanse politiek een belangrijke rol speelt, is dit gelukkig geen saai boek. Leigh Bardugo focust op Alina’s ontwikkeling als personage en op de relatie tussen haar en Mal, die door alle gebeurtenissen zwaar onder druk komt te staan. Verder hulde voor het personage Nikolai, die de nodige spanning en humor met zich meebrengt. Hij is de archetypische charmante schavuit, maar Bardugo weet hem ook de nodige diepte mee te geven.

Dreiging en Duisternis is, zoals de titel al vertelt, duisterder dan het eerste deel. Daar moet je van houden, maar voor wie lekker met een dekentje op de bank een spannend boek wil lezen, is Dreiging en Duisternis een echte aanrader.
(Cathinca van Sprundel)

Untitled-4
Titel: Dreiging en Duisternis
Auteur: Leigh Bardugo
Pagina’s: 432
Leeftijd: YA
ISBN: 978-90-206-7976-2
Uitgeverij: Blossom Books
Boek prijs: € 17, 95
Eboek prijs: € nvt

Average Rating: 5 out of 5 based on 165 user reviews.

silber2_fantasyboekenDe gemene Anabel is opgenomen in een inrichting en Liv Silber heeft eindelijk een relatie met Henry, haar droomjongen. Toch loopt haar leven nog niet helemaal op rolletjes. In de droomwereld sluipt een duistere figuur en in de echte wereld maken haar stiefzusje en haar stiefgrootmoeder haar het leven zuur. En dan is er ook nog de roddelblog van Secrecy, die al haar geheimen lijkt te kennen. Wanneer haar zusje Mia begint te slaapwandelen, blijkt er iets heel goed mis te zijn. Zowel overdag als ’s nachts zijn er mensen die nog een appeltje te schillen met Liv hebben en dat maakt het er niet beter op. Gelukkig is er huishoudster Lottie, Henry, en haar stiefbroer Grayson met wie ze samen alle problemen het hoofd probeert te bieden.

Ook in deel twee van deze serie weet Kerstin Gier de lezer zeker te boeien met de nodige humor en vlotte gebeurtenissen. Hoewel de hardcovereditie een flinke pil lijkt, schiet je zo door het boek heen. Silber 2 focust zich vooral op Liv, die worstelt met haar samengestelde familie, met haar vriendje Henry, die bijna niks over zichzelf loslaat, en met de roddels op school. Je vergeet soms bijna dat er ook een droomwereld is, met vele deuren en geheimen. In dit deel ligt de plotlijn rondom de droomwereld meer op de achtergrond en is het vooral een grappig en spannend high school verhaal. De manier waarop Liv en haar zusje Mia omgaan met alle roddels en hun verschrikkelijke grootmoeder, die ze Moker (Monster in Oker) noemen is vrolijk en hilarisch. De ‘Tittletattleblog’ zorgt weer voor smeuige roddels en de lezer kan, net als in deel één, lekker speculeren welk personage er achter Secrecy verstopt zit. Aan het eind van het verhaal komt het droomplot weer naar voren en zorgt het voor een spannend, bovennatuurlijk einde, dat nog meer belooft voor deel drie.

Voor diepgravende, wereldveranderende ideeën moet je niet bij Silber zijn, maar dit boek zorgt voor zeker een fijne avond. Voor je het weet is dit YA-boek vol humor en dromen uit, verlang je naar deel drie én naar de vanillehalvemaankoekjes van Lottie.
(Cathinca van Sprundel)

Untitled-4
Auteur: Kerstin Gier
Titel: Boek der Dromen 2: Silber
Pagina’s: 352
Leeftijd: YA
ISBN: 978-90206-7918-2
Uitgeverij: Blossom Books
Boek prijs: € 16, 95 (hardcover)
Eboek prijs: –

Average Rating: 4.5 out of 5 based on 291 user reviews.

9200000031365744Allison is met haar maker Kanin en haar broer Jackal op zoek naar Sarren, de wrede meestervampier die als doel heeft de mensheid en de vampierpopulatie uit te roeien met een variant op het roodlongvirus dat ooit de wereld deed opschudden. Indertijd waren de mensen reeds de slaven en voedselbron van de vampiers die de steden in hun greep hielden, maar het roodlongvirus dreigde de mensheid te vernietigen en met het vooruitzicht dat de vampiers zouden verhongeren, deed Kanin de mensen een handreiking om samen het virus te bestrijden. Hij creëerde hiermee – ongewild – echter de ‘rabdo’s’, hondsdolle zombies die de wereld bevolken. Sarren hoopt door de hele huidige populatie (mensen, vampiers en rabdo’s) te vernietigen, een schone lei te creëren voor de wereld. Hij is op weg naar Eden, het laatste vrije mensenbolwerk, om dit te bewerkstelligen. Allison heeft ook nog een persoonlijke reden om Sarren op te willen zoeken: hij vermoordde haar grote liefde Ezekiel Crosse – Zeke – en ze is nog lang niet over zijn dood heen.

Het sluitstuk van de Blood of Eden-trilogie is er één van achtervolgingen. Het drietal is op een lange speurtocht en komt tijdens hun omzwervingen langs vele plekken die even hun aandacht behoeven. Ieder moment van rust wordt opgevolgd door een moment van spanning en dat houdt de vaart er wel in. De rustmomenten draaien vaak om één en hetzelfde: de interne strubbelingen van Allie. En dat gaat op den duur vervelen. Natuurlijk begrijpen we dat het niet eenvoudig is om een vampier te zijn, helemaal als je dan ook nog eens een ‘goede’ vampier wilt zijn en daarmee moet zien te verenigen dat je bloed drinkt van vaak onwillige donors. Toch zou je soms willen dat ze het advies van haar grofgebekte broer Jackal zou aannemen: ophouden met zeiken en doorgaan. Bovendien hebben we deze problemen in de vorige twee delen al voor onze kiezen gehad: nu wil je vooral dat ze doorlopen en Sarren een kopje kleiner maken.

Er zijn meer zaken die in dit deel tot een climax komen. Jackals humor is hilarisch en zijn opmerkingen zijn meer dan raak, maar hij lijkt ook een heel stuk grover te zijn in dit deel. Er zullen maar weinig lezers zijn die hun arsenaal aan schunnige of beledigende opmerkingen niet kunnen aanvullen tijdens het lezen van dit boek. Ook de dystopische wereld – die al behoorlijk meedogenloos was – is er nog gruwelijker op geworden. Stierven mensen eerst bij bosjes van de honger of door geconfronteerd te zijn met een hongerige of boze vampier, inmiddels sterven ze zodat hun bloed als verf kan worden gebruikt door de verdorven Sarren. Ingewanden en bloed druipen zo nu en dan van de pagina’s. Daarbij is Sarren ook nog niet zo één twee drie dood te krijgen. Nee, Offergave is zeer zeker geen boek voor de teerhartige lezer.

Spanning? Check. Liefde? Check. Humor? Check. Ongeloofwaardig toevallige samenlopen van omstandigheden waarmee problemen op wereldniveau met een simpele handeling kunnen worden voorkomen? Eh… check. Jammer genoeg. De uiteindelijke ontknoping wordt een dolle achtervolging en schier onoplosbare problemen worden met een deus ex machina de nek omgedraaid. Dat is jammer aangezien Kagawa zo duidelijk heeft laten zien dat ze het wel goed kan. Deel drie was meer gebaat geweest bij wat minder emotionele overdaad en wat minder zijsporen.
(Rianne Werring)

Untitled-3
Titel: Blood of Eden 3: Offergave
Auteur: Julie Kagawa
446 pagina’s
Leeftijd: 15+
ISBN: 978- 90347-8763-7
Uitgeverij: Harlequin Holland
Boek prijs: € 9, 95
Eboek prijs: € 8, 99

Average Rating: 4.8 out of 5 based on 258 user reviews.