Achtergrond | Post-apocalyptische fictie

De wereld is vergaan, het aardoppervlak is niet meer leefbaar, de mensen die wel nog leven zijn onherkenbaar gemuteerd, of mensen zijn gedwongen om zich aan te passen aan bittere omstandigheden. Kortom: de wereld vergaat, maar wat gebeurt daarna?

Je hebt ze allemaal wel gezien: het mislukte experiment waardoor de mensheid nooit meer hetzelfde zal zijn. Mensen veranderen in monsters die elkaar afslachten. Een komeet ligt op een ramkoers met de aarde, en alles moet op alles gezet worden om te voorkomen dat onze planeet ten onder gaat. En dan zijn er natuurlijk ook de aliens die de aarde als bedreiging zien en ze proberen uit te schakelen door de planeet de vernietigen. Of gewoon 2012, want dan vergaat de wereld volgens de Maya’s. Klinkt bekend? Dat kan kloppen, al eeuwen wordt er gespeculeerd over het einde der tijden, het einde van de wereld. de Apocalyps.

Tja, en dan is die Apocalyps dus geweest. De ramp heeft zich vol trokken, er is niets tot nauwelijks iets over van de aarde en zijn bewoners, wat nu? In de loop der tijd heeft het post-apoclyptisme zich ontwikkelt tot een van de subgenres van science fiction. In deze boeken staan de gevolgen van de Apocalyps centraal. Deze kun je in twee categorieën onderscheiden: de directe gevolgen van de Apocalyps en die van jaren, soms eeuwen later.
De eerste categorie komt tot uiting in de Childhood’s End van Arthur C. Clarke waarin de aliens de aarde overnemen en langzaam maar zeker veranderen. Een ander voorbeeld is de te vinden in The Rising van Brian Keene, waarin een inter-dimensionale scheur ervoor zorgt dat demonen vrijgelaten worden. Of wat dacht je van het bekende The War of the Worlds van H.G. Wells? Qua films zijn 2012 en The day after tomorrow goede voorbeelden.
De tweede categorie wordt beschreven in Sintel (City of Ember) van Jeanne Duprau, waarin de mensheid diep in het binnenste van de aarde woont om te overleven. Ook het recent verschenen Metro 2033 valt onder deze categorie. Ander voorbeelden in het dvd-rek zijn onder andere de Pixar film Wall-E , 28 days later en de Matrix.

De term Apocalyps werd oorspronkelijk niet gebruikt om het einde van de wereld aan te geven. Het is het Griekse woord voor de Openbaringen in het Nieuwe Testament. Oorspronkelijk betekende Apocalyps de openbaringen van verborgen dingen door God aan de profeet. In het nieuwe testament wordt ook gesproken van het einde van de wereld in de loop der jaren heeft Apocalyps de betekenis ‘het einde van de wereld’ gekregen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat na het creëren van de atoombom het sub-genre explosief steeg. Voor die tijd bestond de literatuur voornamelijk uit H.G. Wells en Mary Shelley.

Vergeleken naast de andere subgenres binnen het fantasy- en science fiction genre is het post-apocalyptische subgenre een klein genre binnen de boekenwereld. Met andere woorden, hier liggen zeker nog kansen voor schrijvers. Echter als je kijkt naar de game industrie, daarin is het post-apocalypstische bijna een genre op zich: Fallout, Gears of War, Final Fantasy VI, Half-life, Rage etc. Een onder geschoven kindje is het dus zeker niet.

Leestips

  • Black Easter – James Blish
  • Childhood’s End – Arthur C. Clarke
  • (zoek Arthur C. Clarke vooral op, want veel van zijn boeken vallen binnen dit genre)
  • Donkere Toren saga – Stephen King
  • Flood – Stephen Baxter
  • Ik ben een legende – Richard Matheson
  • Metro 2033 – Dmitri Gloechovski
  • Rising – Brian Keene
  • Sintel – Jeanne Duprau
  • The war of worlds – H.G. Wells

(Stéphanie de Geus)

2 Comments

  1. Anthonie Holslag on June 27, 2012 at 11:03

    Twee doorslaggevende boeken in dit (sub)genre zijn (in mijn optiek) “The Stand” (in Nederlands “De beproeving”) van Stephen King en “Swan Song” van Robert McCammon. De laatste schrijver is niet in Nederland doorgebroken, maar meer dan het lezen waard. Precies omdat hij de angst beschrijft, die je hierboven ook beschrijft. Hij gaat als het ware terug naar de kern waar Apocalyptische fictie, zoals je terecht opmerkt, is ontstaan: een atoomoorlog. Hij beschrijft de wereld na deze oorlog en hoe overlevenden een spirituele strijd aangaan.

  2. Judith on June 27, 2012 at 21:44

    Leuk, ik houd wel van post-apocalyptisch (The Stand, inderdaad!)en dan zelf nog meer van een subgenre daarbinnen: dystopia – waarin hoofdpersonen de strijd aangaan met de nieuwe gevestigde orde. Veel Young Adult boeken gaan daar over (bijv. De hongerspelen). Ik heb een tijd geleden een lijstje van dystopia boeken voor volwassenen gemaakt (in het Engels). Misschien leuk om te zien? http://leeswammes.wordpress.com/2010/06/19/dystopia-for-adults-a-reading-list/

Leave a Comment